Untitled

Donderdag 11 juni

In het Volkskrant-magazine een interview met Anton Corbijn. Hij was het oudste kind in een domineesgezin. De familie woonde in een kleine dorpsgemeenschap en zijn ouders probeerden zich erg aan te passen. Daardoor was er weinig plezier en vreugde in het huis.

Aan het einde van het interview:

Een vriend had me aangeraden toch eens aan mijn vader te vragen of hij trots op me was. Dus vroeg ik een keer, tien jaar geleden: 'Wat vind je nou, pa. Ben je trots op me?' Hij zei: 'Ik ben trots op alle kinderen.'

Mijn favoriete tante is 81 jaar.

Zo'n 20 jaar geleden kreeg ze haar eerste relatie. Wat een genot die twee te zien, genietend van het leven, genietend van elkaar. Voor hun huwelijk gaf ik ze een tekst over liefde in een fotolijst, ik weet niet meer welke. Was het iets van Herman van Veen, van Judith Herzberg, van Annie MG Schmidt? Ik weet wel dat de tekst dierbaar was voor mijn tante en haar nieuwe man, dat het boven het bed kwam te hangen.

Helaas is haar man inmiddels al weer een aantal jaren dood.

Deze tante stuurt me een kado. Een boek met foto's van Marrie Bot, genaamd Geliefden.

Op internet de volgende omschrijving: In dit boek geeft Marrie Bot nu in prachtige kleurenfoto's een beeld van de wijze waarop ouderen elkaar beminnen. Ze toont er mee aan dat liefde op leeftijd niet raar of vies is, maar heel natuurlijk en dat naakte ouderen niet afschrikwekkend of eng zijn. Haar foto's laten de huiselijke erotiek zien van gewone mensen tussen de 50 en 85 jaar. Marrie Bot doet verslag van haar zoektocht. Ze beschrijft enkele jeugdherinneringen en geeft een korte schets van de veranderingen in opvattingen over seksualiteit en de recente aandacht voor ouderen in de media. Ook geeft ze uitleg over haar fotoproject. Fragmenten uit interviews van Matthijs Boúúaert geven een idee van de wijze waarop paren omgaan met ouderdomsklachten en toch van de liefde blijven genieten.

Bij het boek zit een kaart. Tante schrijft dat ik de enige ben die dit onderwerp en deze foto's zal waarderen. Dat ze het boek pakt als ze haar overleden man heel erg mist.

Ik ben ontroerd. Vereerd ook, dat ik dit met haar mag delen.

Gisteren werkte ik met een inspirerende vrouw. Qua werk, qua leven. Aan het einde van de dag zegt ze iets over haar dochter, waaruit haar enorme liefde blijkt.

Ik mag het niet zeggen. Ik mag het niet denken. Ik doe er mensen mee tekort. Maar toch.

Hoe anders had mijn leven er kunnen uitzien met zo'n moeder. Met zo'n liefde.

Zondag 14 juni

Wat is Nerderland toch rijk aan interessante fotografen!

Met BHV naar het fotofestival in Naarden, met jaloersmakend materiaal.

Soms door de kwaliteit, soms door het onderwerp.

Zoals bij Petra Stavast.

Ze was in Zuid Italië, in een gebeid waar veel mensen zijn weggetrokken. De huizen zijn leeg, of zijn achtergelaten met alle spullen er nog in. De fotografe heeft één van die huizen betreden en probeert achter de identiteit van de voormalige bewoner te komen. Ze maakt foto's van de spullen die er nog zijn, het huis is in chaos achtergelaten. Ze vindt foto's van hoe het huis ooit was, ook foto's van familie. Via internet komt ze in kontakt met familie die in Amerika woont en krijgt zo een indruk van het leven van de vrouw die dit bewoonde.

Of Jaap Scheeren, die een boekje maakte met foto's van zijn oma Toos. Tussen de bladen met foto's, al dan niet geënsceneerd, briefjes van Oma Toos, haar handschrift laat ons lezen over NEC, vraagt wanneer ze de kleinkinderen weer ziet, bemoeit zich met beslissingen die haar kinderen nemen.

Of het fotoproject DOEL. Doel is een Belgisch dorp, nabij Antwerpen. Het dorpt dreigt te verdwijnen door de uitbreiding van de haven. Al jaren komen veel fotografen naar het dorp en in het project zijn die foto's verzameld.

Hieronder nog een aantal andere fotografen en hun projecten.

Maandag 15 juni

De lang verwachtte 5 dagen weg.

De treinreis duurt lang, veel te lang door diverse vertragingen maar nu ben ik dan in Avignon.

De hemel is nog bewolkt, maar morgen schijnt de zon, ik voel het, morgen wordt het leven goed, morgen komt mijn hoofd tot rust.

Een gesprek met de eigenaar van het hotel die deels Nederlands is en het nog goed spreekt. Zijn hele aardige zwangere vrouw die me in alles de weg wijst. Een ober die een half jaar geleden de butlerschool in Slot Zeist volgde. De mannen die met me flirten, en ik, al dan niet onder invloed van de wijn en de vakantie, flirt terug.

In het museum wordt mijn vermoeden bevestigd, het paviljoen waar Camille woonde, bestaat niet meer. In dat museum de geschiedenis van de psychiatrie in het algemeen, vergeelde foto's uit dit gesticht in het bijzonder met ook een ruimte met beroemde bewoners waaronder Camille en een tijdelijke tentoonstelling met kunst die patiënten hebben gemaakt. Camille heeft trouwens na haar opname nooit meer iets met kunst van doen willen hebben, ook al werden de materialen haar door de verpleegsters aangereikt.

Door het museum leer ik dat er op het kerkhof van Montfavet een gedenksteen staat. Camille is na haar overlijden op een deel van het kerkhof begraven dat voor patiënten van het gesticht was bestemd. Dit nadat de famiilie had aangegeven geen belangstelling te hebben voor haar dode lichaam. Bij die begrafenis was niemand aanwezig. Toen een zoon van haar broer Paul jaren later het lichaam opvroeg om bij te zetten in het familiegraf kreeg hij te horen dat het graf geruimd was. De familie had niet gereageerd toen men hen vroeg of ze het lichaam wilden bewaren.

Ik loop naar het kerkhof. Carré no. 10. Haar foto en haar teksten in steen.

Il y a toujours quelque chose d'absent

qui me tourmente

Ook al ligt ze hier niet daadwerkelijk, ik voel me dichterbij dan ooit. Ik leg 3 steentjes bij haar graf, 2 die ik op het terrein van de inrichting uit de groeven van mijn zolen peuterde, en 1 mooie kiezel vlakbij haar graf. Iedere stap die ik van het graf afzet doet pijn. Alsof ook ik haar in de steek laat.

De man die in de trein de stoel naast me heeft is niet blij me te zien. Hij kijkt me zelfs verwijtend zijn en reageert niet op mijn glimlach. Is het omdat hij een baardje heeft dat bij de Quakers niet zou misstaan en het daarom zondig is dat hij naast een vreemde vrouw komt te zitten? Is het omdat hij mijn zweet kan ruiken? Is het omdat ik het ben, simpelweg dat feit? Het laat me niet los, niet tijdens mijn slaap en niet tijdens mijn een beetje wakker zijn. Weer helemaal het gevoel wat mijn ouders mij gaven (of ik mijzelf): ik mag er niet zijn. Ik probeer me zo klein mogelijk te maken maar voel me te groot. Voel me een obstakel van anderen en van mezelf.

Na vakanties neem je je nog wel eens voor de dingen anders te doen.

Na mijn eerste vakantie met Ex, naar Frankrijk, nam ik me voor thuis na het eten net zoveel werk te maken van het eten en verse kruiden te gebruiken. Dat duurde hooguit 2 weken.

Na een dergelijk land zijn de voornemens groot. Een land waarin de mannen elkaar kussen. Waar de oude dames niet thuis op de bank hangen maar in het café koffie drinken. Waar de jonge mensen elkaar ontmoeten na school- of werktijd.

Natuurlijk speelt het weer een rol. En natuurlijk zou ik vaker ja kunnen zeggen tegen uitnodigingen voor zo'n kroeg. Maar ik kan de wereld niet veranderen, het land ook niet en slaag er bij mezelf ook maar zelden echt in.

In mijn vakanties probeer ik mooie dingen te zien en mede daardoor tot rust te komen. Meestal is er in het jaar 1 vakantie waarin ik een aantal weken rondreis, en 1 van een paar dagen naar 1 plek, zoals vorig jaar Assisi en nu Avignon.

Het is maar deels gelukt dit jaar, de rust. Het is rumoerig in mijn hoofd, er zijn dingen in gang gezet die nu ronddwalen en een uitgang zoeken, een vorm. Op dag 2 ben ik in slaap gevallen in de zon, hetgeen mijn huid niet echt bruin maar knalrood heeft gekleurd. Dat draagt niet bij tot een goed gevoel over jezelf, vooral niet in een stad waarin de vrouwen dun en elegant zijn, met een egale olijfkleurige huid.

Nog 2 dagen om me op te laden voor drukke werkweken.

Nog 2 dagen om mezelf er weer opnieuw van te overtuigen dat het proces in gang gezet ook moet worden doorgezet.

Nog 2 dagen om weer te gaan voelen dat ook ik er mag zijn.

Vrijdag 19 juni

De laatste uren voor de trein vertrekt zijn als de uren op oudejaarsavond voor het 12 slaat.

Laat het nu zover maar zijn, alles staat in het teken van die klok.

Ga nog even met de bus naar de overzijde van de rivier, loop er een rondje door het oude centrum en de 2 kastelen en ga weer terug met de bus. In het park nog even de laatste zeer hete zonnestralen, dan mijn tas ophalen uit de kluis, ik zweet me rot. De reis zou niet langer moeten duren, ik heb vandaag de laatste schone kleren aan en met dit weer verbruik je veel. Na één simpele beweging staat het zweet al weer boven mijn bovenlip en op mijn voorhoofd.